Aleksandra Batura

Marta Krajenta: Czy zawsze widziałaś, że zostaniesz malarką?

Aleksandra Baturą: Zaczęłam chodzić na kółka plastyczne jeszcze w przedszkolu. Kiedy miałam pięć lat, wygrałam konkurs w Żarach małą graficzką – ex librisem przedstawiającym konika w kropki. Przyszła paczka z nagrodami i albumem, w którym ten konik był wydrukowany. To zrobiło na mnie ogromne wrażenie. Później wygrywałam wiele dziecięcych konkursów. Równolegle z podstawówką chodziłam do szkoły muzycznej. Grałam na wiolonczeli i miałam bardzo dużo zajęć. Przez kilka lat myślałam, że zostanę muzykiem… ale szkoły podstawowej nie cierpiałam. Wychodziłam z domu z plecakiem, w którym zamiast podręczników miałam książki podróżnicze, np. Juliusza Verne’a. Wagarowanie wymagało pewnej przebiegłości, to była pora, kiedy nauczyciele zmierzali do szkoły. Niektóre dzieci skarżyły, więc na nie też musiałam uważać. W małym mieście, jakim jest Augustów, to była sztuka, żeby na nikogo się nie natknąć. Miałam swoje ścieżki – w odwrotnym kierunku niż szkoła – przy gnieździe bocianim, przez ogródki działkowe (dla pozyskania winogron) i dalej w stronę śluzy na Kanale Bystrym. Ukrywałam się w zacumowanej łodzi. To była bezludna okolica, co było jednocześnie bezpieczne i ryzykowne. Czasem przechodził jakiś wędkarz albo włóczęga – i tak naprawdę bardziej czuwałam, niż czytałam moje książki. Co chwila rozglądałam się wokół, szczególnie za siebie. Ale tak – to też była edukacja, pozasystemowa. Wymyśliłam wtedy swoje życie – że będę podróżować. Zastanawiałam się, jak to zrobić. Myślałam o marynarce… Maturę zdałam w Liceum dla Dorosłych Gdańsk–Przymorze. Największym atutem tej szkoły były zajęcia w weekendy co dwa tygodnie, wśród uczniów zdarzały się prawdziwe oryginały… Przygotowywałam się wtedy do egzaminu na gdańską ASP. W Gdańsku poznałam wielu artystów, pisarzy… ciekawe osobowości. Byłam w takim towarzystwie, od którego wiele się nauczyłam. Później z osobistych powodów przeniosłam się do Krakowa. Byłam na Erasmusie w Porto, gdzie miałam propozycję zostania na uczelni i zrobienia doktoratu.

Rok po studiach otrzymałam stypendium MKiDN oraz włoskiego MSZ i wyjechałam na pół roku do Maceraty na zaproszenie tamtejszej akademii. Stamtąd przeniosłam się na kolejne kilka miesięcy do Rzymu. To był bardzo piękny i intensywny moment w moim życiu. Przez jakiś czas mieszkałam w samym sercu Rzymu, w pałacu przy Corso, gdzie mieści się Galeria Doria Pamphili. Dzięki przyjaciołom dostałam pracownię w Centro Sociale ExSnia – w pół drogi do peryferii. Czułam się, jakbym żyła jednocześnie w kilku różnych światach. Na dużym, pofabrycznym terenie centrum mieszkało około dwustu nielegalnych emigrantów. To było dobre miejsce do obserwacji postaw, sposobów przyswajania wiedzy przez ludzi wywodzących się z różnych kultur. Chodziłam na lekcje włoskiego z przybyszami z Afryki, Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Czasem ktoś zostawiał mi pomarańcze na bramie do pracowni. Raz zastałam w środku pracownii grupę Afrykańczyków gotujących coś nad kuchenką gazową. Razem reperowaliśmy cieknący przy zimowych ulewach dach… Myślałam, że wracam do Polski, do Krakowa na chwilę, ale powrót okazał się nierealny. Oczekiwałam przyjścia na świat mojego pierwszego syna i wtedy też zdałam na studia doktoranckie. Udało mi się je skończyć bez brania urlopu.

Marta Krajenta: Jakie obrazy wówczas malowałaś?

Aleksandra Batura: Obrazy, które namalowałam, to były wielkie abstrakcje – ale na granicy, bo jednak można się w nich było „czegoś” dopatrzeć. Nawiązywały do zjawiska pareidolii, szukania sensów w tym, co niejawne, ukryte… Np. namalowałam wielki wzór ze skrzydła motyla, który równie dobrze mógł być pejzażem z niebieskim, głębokim jeziorem – jednocześnie mikro i makro. Inspirowałam się też obserwowaniem mojego synka i tym, jak on widzi świat. Bardzo ważna była wówczas wyobraźnia, uczucia, emocje – bardzo silne, piękne i trudne – związane z macierzyństwem i tym wszystkim, co wtedy przeżywałam.

Marta Krajenta: Przygotowałyśmy dla klientów specjalną prezentację zatytułowaną „Droga do abstrakcji”. Celowo wyeksponowałyśmy obrazy tworzone na przestrzeni kilkunastu lat by zobrazować Twoją drogę twórczą. Opowiedz proszę, co kryje się za każdą z prac?

Aleksandra Batura:  Dwie realistyczne prace: „Horizon” i „Palms” są najstarsze, malowane w Rzymie. Jeden z nich przedstawia cienie palm na ścianie budynku. Może też być odczytany jako refleks na szybie, odbicie innego domu, kiedy otwiera się okno. Jest też obraz z pojedynczą męską postacią. Wtedy nie mówiło się jeszcze tak wiele — przynajmniej nie w Polsce — o kryzysie migracyjnym. Chodziłam nad morze i obserwowałam ludzi pojawiających się „na chwilę”, pojedynczo albo w kilkoro. Niektórzy wyglądali na robotników z Azji, albo z kraju po drugiej stronie Adriatyku. Patrzyłam na nich, jak patrzą w morze i później ich malowałam. Myślałam o tym, że choć patrzymy na to samo, oni widzą coś innego niż ja. Sytuacja, w której znajduje się człowiek, oddziela go od ludzi będących w całkiem innym położeniu. Nie wiem kim jest odwrócony plecami do widza mężczyzna, ale to jest obraz który należy do tego cyklu prac.

Obraz Aleksandry Batory „Horizon” olej na płótnie 140 x 160 cm

Obraz Aleksandry Batury „Palms” olej na płótnie, 100 z 120 cm

Na wystawie można też zobaczyć abstrakcyjne, kolorowe obrazy olejne z cyklu „Jednia” – to opowieść o jedności czasu i świata — o tym, że wszystko w swojej zmienności stanowi jedność. Wystarczyłoby zachwiać jednym elementem, a wszechświat by się rozpadł. Cykl ten opowiada też o czasie, który zatrzymuje się w obrazie. Obraz jest czymś szczególnym, bo choć jest przedmiotem, zawiera w sobie dłuższy proces — a właściwie jest częścią dłuższego procesu: myślenia, tworzenia… Jest więc jakby punktem wyjętym z linearnego czasu. Przenika się w nim przeszłość (pamięć), teraźniejszość (różne zjawiska, stany i emocje towarzyszące malowaniu), a nawet przyszłość — przeczucia, które często okazują się trafne. Malarstwo jest w pewnym sensie próbą rozpoznawania struktur rzeczywistości. Jednia, mimo dużej różnorodności prac, mówiła o łączeniu różnych kwestii, których często nie da się wyrazić słowami. O integracji, a nie rozszczepieniu.

Obraz „Jednia” olej na płótnie, 200 x 170 cm

Najnowszym obrazem prezentowanym na tej wystawie jest „Drzewo” — malowane kolorowym tuszem na rewersie obrazu i wykończone transparentnymi farbami olejnymi z żywicznym medium. Jest dzięki temu lekkie, niematerialne, jakby odległe. To jest drzewo jednocześnie świeże- wiosenne i zimowe, bo nie ma liści. Należy do innej przestrzeni, którą czasem odnajduję. Kiedy byłam bardzo małym dzieckiem, nie rozróżniałam poszczególnych przedmiotów. Wydawało mi się że drzewa — widziane z daleka, z bliska, od spodu, na obrazku, zza firanki, nadrukowane na mojej zielonej pościeli — były jednym,tym samym drzewem, które napotykam w różnych odsłonach. Drzewa to w ogóle piękny temat, bo są ważną częścią naszego życia i stanowią najlepszy obraz cykliczności natury. Żeby naprawdę wiedzieć coś o drzewie, trzeba zobaczyć je zimą, obserwować, jak zmienia się kolor liści jesienią. Trzeba zauważyć, kiedy zaczyna się zielenić — czy z początkiem wiosny, czy trochę później. Jak zieleń ciemnieje do późnego lata. Ludzie mają więcej wspólnego z drzewami, niż może się wydawać. Żeby poznać człowieka, również trzeba go zobaczyć w różnych okolicznościach, na różnych etapach, w różnych aspektach życia. Pochopne oceny, w ogóle większość ocen, jest krzywdząca i nieprawdziwa. Nawet w maju i listopadzie jesteśmy innymi ludźmi — mimo, że tymi samymi. W starości zawiera się także dzieciństwo i młodość. Patrząc powierzchownie, bez refleksji, rozpozna się w człowieku jedynie starca…

Obraz Aleksandy Batury „Drzewo” tusz na płótnie, 160 x 120 cm

Marta Krajenta: W jaki sposób wybierasz temat dla swoich prac i to, jak go ilustrujesz? Mam na myśli dobór środków wyrazu.

Aleksandra Batura: Zwykle maluję seriami, często pracując nad kilkoma obrazami równolegle. Tematy tych serii przychodzą do mnie naturalnie. Czasem zarys większego projektu pojawiają się w trakcie pracy nad którymś obrazem.  Sporo eksperymentuję z mediami. Ich dobór jest zmienny i zależy od tego, co i jak chcę przekazać. Mam na przykład serię obrazów olejnych „Światło w moim pokoju”, które są bardzo kolorowe i szybko malowane. Światło potrafi odebrać materii jej materialność i całkowicie ją odmienić. Obrazy te są właśnie o świetle, cieple, ukojeniu i o czymś zagadkowym. Nie projektowałam ich — tworzyłam spontanicznie. Przy ich powstawaniu istotne były warunki panujące w mojej pracowni. Znajduje się ona na 10. piętrze zabytkowego wieżowca, jest bardzo jasna i o pewnych porach dnia pojawiają się na ścianach i obrazach słoneczne odblaski — trochę jak przebicia z innej rzeczywistości. Może to być utrudnieniem w pracy, ale można to też wykorzystać. Te ulotne zjawiska wydobywają z obrazów kolory i kształty, za którymi podążam malując. Niektóre obrazy malowałam dosłownie światłem słonecznym — wystawiając ich fragmenty na długą ekspozycję.

Obraz Aleksandy Batury „Głęboki sen„, olej na płótnie, 160 x 130 cm

„Skraj”, to zupełnie inny cykl. Składa się przede wszystkim z ogromnych, kilkumetrowych, monochromatycznych prac na papierze, malowanych atramentem. Rysunek, dynamikę i dramaturgię, uzyskałam dzięki spływającym strugom atramentu i różnym procesom z działaniem wodą, węglem w płynie i jeszcze kilkoma składnikami. Obrazy te poświęcone są morzu oraz marzeniom i wyobrażeniom o zaświatach — ale nie religijnym, eschatologicznym. Mówią o morzu jako o przeczuciu kresu, który jest jednocześnie bezkresem, bezczasem. W ramach tego cyklu powstają duże prace malowane  na płótnach, takie jak „Frozen” i niewielkie prace na papierze: „Skraj 1” i „Skraj 2„.

Obraz Aleksandy Batury „Frozen” olej i tusz na płótnie, 160 x 140 cm

Znajduje się tu także minimalistyczny obraz „Fala”, malowany rozbieloną żółcią chromową i różnymi odcieniami indygo na niegruntowanym płótnie. Matowy, niezamalowany len oddaje suchość piasku. Obraz przywołuje zjawisko, jakim jest odbicie słońca w miejscu cofającej się fali. Chciałam w nim oddać wrażenie znikania, uwolnienia się od siebie i wszystkich innych spraw, które towarzyszy obserwowaniu takich fenomenów. Przy malowaniu też zdarza mi się„znikać”, zapomnieć o sobie.

Obraz Aleksandry Batury „Fala” olej na płótnie, 180 x 140 cm

Marta Krajenta, właścicielka Flow Art House i Aleksandra Batura, artystka, na tle obrazu „Jednia”

Listę dostępnych prac artystki prezentujemy w naszej galerii online. Zapraszam do obejrzenia prac na żywo po wcześniejszym umówieniu się na spotkanie: +48 605 103 650, kontakt@flowarthouse.com.

Artykuł Droga do abstrakcji. Rozmowa z Aleksandrą Baturą pochodzi z serwisu Flow Art House.

Poza Skowrońską, do udziału w wystawie  „East-East” zostali zaproszeni następujący artyści i artystki: Mami Kosemura, Mitsuo Kim, Rui Mizuki, Tomoko Sauvage oraz Urara Tsuchiya. Część z artystów mieszka i pracuje w Japonii, cześć mimo japońskich korzeni i powiązań balansuje pomiędzy Wschodem i Zachodem. Twórcy pokazują, czym dla nich dziś jest ta część świata – bez filtrów, bez uproszczeń, z własnym głosem. Ich prace poruszają tematy duchowości, tożsamości, historii i współczesnych przemian.

Ujęcia na prace Eweliny Skowrońskiej z ekspozycji z Manggha Muzeum w Krakowie.
Fot. Kamil A. Krajewski.

Ujęcia na prace Eweliny Skowrońskiej z ekspozycji z Manggha Muzeum w Krakowie.
Fot. Paweł Szazza Groczyca.

Praktyka artystyczna Eweliny Skowrońskiej lokuje się na styku malarstwa, tkaniny i procesów organicznych oraz poszukiwań alternatywnych sposobów nadawania znaczenia temu, co ulotne, codzienne i marginalizowane. Artystka ukończyła nauki polityczne na Uniwersytecie Wrocławskim oraz sztuki wizualne na Uniwersytecie Sztuk w Londynie. Przez ostatnie dziesięć lat mieszkała w Japonii.

Na wystawie „East-East” zaprezentowano monumentalne płachty jedwabiu, barwione roślinnymi ekstraktami, które artystka często sama odnajduje w przyrodzie, a także cykl akwareli będących świadectwem transformacji, zarówno osobistej, jak i materialnej oraz fizycznej. Skowrońska odwołuje się do tradycji amuletów, totemów i talizmanów – obiektów, które w dawnych wierzeniach funkcjonowały jako narzędzia ochronne, transformacyjne i magiczne. Nie rekonstruuje jednak rytuałów w sposób dosłowny, lecz nadaje im nowy kontekst, w którym magia staje się kategorią epistemologiczną – sposobem poznania i organizowania rzeczywistości poza racjonalnym dyskursem. Jej tkaniny nie są więc prostą rekonstrukcją dawnych wierzeń – są próbą ich aktualizacji, przekierowania ich znaczenia na współczesne lęki i potrzeby.

Obraz Eweliny Skowrońskiej „Careful, she is here I” jedwab barwiony rośliną Logwood, akryl, 35 x 45 cm.

Obraz Eweliny Skowrońskiej „Careful, she is here II” jedwab barwiony rośliną Logwood, akryl, 35 x 45 cm.

Ewelina Skowrońska w Japonii odkryła wartość rzemiosła i doniosłość rytuału twórczego, rozumianego jako skupienia na samym procesie powstawania dzieła. Pracuje obecnie z barwnikami pozyskanymi z roślin, korzystając z liczącej setki lat wiedzy na temat barwienia tkanin. Najnowsze obrazy nawiązują do świata natury i jej pulsującej żywiołowości. Łączy graficzne umiejętności z delikatnością jedwabiu, w tym tkwi magia jej twórczości.

Obraz Eweliny Skowrońskiej „Dependency 02” jedwab barwiony rośliną Logwood, akryl, 62 x 42 cm.

Wywiad z Eweliną Skowrońską ukazał się w magazynie LABEL. Można w nim znaleźć następującą wypowiedź artystki:

„Praca z roślinami daje mi wolność, której szukałam bardzo długo. W grafice warsztatowej, którą wcześniej praktykowałam, proces jest bardzo zaplanowany. Tymczasem podczas pracy z naturalnymi barwnikami, konieczne jest oddanie głosu roślinom. To jest piękne, że ten kolor jest w nich ukryty, a one nam go dają. To jest dla mnie ogromny prezent”.

O udziale artystki w wystawie można przeczytać w serwisach AD, ELLE Decoration, Label.

Polecamy opis kuratorski do wystawy na stronie Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Listę dostępnych prac artystki znajdą Państwo w naszej galerii online.

Ewelina Skowrońska urodziła się w 1980 roku. W 2014 roku ukończyła z wyróżnieniem Sztuki Wizualne na prestiżowym  University of The Arts London. Jej prace pokazywane były między innymi w Wielkiej Brytanii, Irlandii, USA, Kanadzie, Chinach, w Polsce oraz w Japonii. W 2018 roku  Skowrońska została finalistką konkursu Ashurst Emerging  Artist Prize 2018, otrzymała nagrodę Print Prize ST Bridge Foundation, jej prace znajdują się w kolekcji Victoria and Albert Museum w Londynie, Spiral Wacoal Art Foundation w Japonii, Guanlan Printmaking Museum w Chinach. Dodatkowo odbyła rezydencje artystyczne w takich instytucjach jak: Banff Centre w Kanadzie, Kala Art Institute w USA czy Women’s Workshop Studio również w USA.

Artykuł Alchemiczne obrazy Eweliny Skowrońskiej pochodzi z serwisu Flow Art House.

Portret Jósefiny Alanko

Ceremonia wręczenia nagród STRABAG Artaward International 2023 odbyła się 16 czerwca w Austrii. Polecamy krótki zapis wideo w którym uchwycony jest moment odbioru nagrody przez artystkę. Prace Alanko są obecnie prezentowane w ramach indywidualnej wystawy artystki w STRABAG Artlounge w Wiedniu. W najbliższych miesiącach artystka będzie rozwijała swój warsztat artystyczny podczas rezydencji w STRABAG Artstudio.

Jósefina Alanko jest fińską artystką wizualną. Ukończyła School of Fine Art w Kankaanpää w Finlandii, a także studiowała architekturę i dizajn na Universidad Europea w Madrycie. Słynie z zamiłowania do różnorodnych faktur, które łączy w swoim charakterystycznym wielowarstwowym malarstwie. Oddaje w ten sposób zmienność ludzkiej natury i podkreśla znaczenie rozmaitych wpływów na nasz sposób myślenia i odczuwania. Jej obrazy są jak płaskorzeźby, czy asemblaże. Przywodzą na myśl pulsujące życiem organizmy. Znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych w Finlandii i Polsce.

Jósefina Alanko, „Bez tytułu„, olej, piasek, sylikon na płótnie, 110 x 80 cm

Zapraszamy do Flow Art House aby zobaczyć prace artystki na żywo. W ramach zbiorowej wystawy „UKRYTE DZIAŁANIA” prezentujmy prace malarskiej Alanko. Ogromna sympatią kolekcjonerów cieszą się również obiekty ceramiczne artystki z serii „Word’s Eggs”.

Jedno z ceramicznych jajek z serii „Word’s Eggs„

Wywiad z artystką.

Opis projektu obiektów ceramicznych „Words Eggs„.

Zapraszamy do kontaktu bezpośredniego w celu zapoznania się z aktualną ofertą prac artystki.

Artykuł Alanko z nagrodą STRABAG ARTWARDS INTERNATIONAL pochodzi z serwisu Flow Art House.